Szkoła Podstawowa nr 9 im. Jana Brzechwy w Katowicach

Szkoły Podstawowej nr 9 im. Jana Brzechwy w Katowicach

„Rozbudzamy wyobraźnię – kształtujemy serca i umysły”

Naszym powołaniem jest wspierać każde dziecko w drodze do stawania się:

1. Ciekawym świata, twórczym odkrywcą – na wzór poety-patrona Jana Brzechwy rozwijamy pasję do języka, literatury i sztuki oraz zachęcamy do odważnego, niestandardowego myślenia. 

2. Uczniem kompetentnym i gotowym na wyzwania przyszłości – gwarantujemy wysoką jakość nauczania, innowacyjne metody pracy oraz nowoczesne zaplecze: multimedialne sale, salę integracji sensorycznej, boiska, salę gimnastyczną i zajęcia na basenie dla klas III.

3. Odpowiedzialnym opiekunem planety i własnego zdrowia – poprzez projekty ekologiczne (Dzień Ziemi) i prozdrowotne (Dzień Zdrowia, Światowy Dzień Bez Tytoniu) wyrabiamy nawyki sprzyjające środowisku i dobremu samopoczuciu.

4. Empatycznym członkiem wspólnoty – budujemy atmosferę szacunku, otwartości na różnorodność i solidarności (m.in. akcja „Razem z Ukrainą”), angażujemy uczniów w wolontariat i samorząd.

5. Partnerem w dialogu – ściśle współpracujemy z rodzicami (aktywnie działająca Rada Rodziców) oraz lokalnym środowiskiem, wierząc, że najlepsze efekty przynosi wspólne wychowanie.

6. Bezpiecznym i pewnym siebie mieszkańcem Katowic-Panewnik – oferujemy przyjazną, dobrze zorganizowaną przestrzeń przy ul. Panewnickiej 172 oraz wsparcie psychologiczno-pedagogiczne, by każde dziecko mogło rozkwitać.

Realizując naszą misję:

• Kierujemy się zasadą „uczeń w centrum” – nauczanie personalizujemy, odkrywamy i pielęgnujemy talenty.

• Łączymy tradycję z nowoczesnością – szanujemy ponadstuletnią historię szkoły, a jednocześnie konsekwentnie wprowadzamy nowe technologie i programy edukacyjne.

• Dbamy o harmonijny rozwój – integrujemy sferę intelektu, emocji, zdrowia i kultury fizycznej, wspierając rodziców w wychowaniu młodego człowieka.

• Kształtujemy wartości: prawdę, dobro, piękno, odpowiedzialność, tolerancję i współpracę.

Misja Szkoły to zobowiązanie całej społeczności – uczniów, nauczycieli, rodziców i przyjaciół szkoły – do wspólnego tworzenia środowiska, w którym:

• nauka jest pasją,
• kreatywność – drogą,
• szacunek – fundamentem,
• a sukces każdego dziecka – naszym wspólnym zwycięstwem.

Patron szkoły - Jan Brzechwa 

1. Życie i tło historyczne

Jan Wiktor Lesman (pseudonim Jan Brzechwa) urodził się 15 sierpnia 1898 r. w Żmerynce na Podolu, w polsko-żydowskiej rodzinie kolejarskiej. Dzieciństwo spędził w Kijowie i Warszawie; jako nastolatek walczył w wojnie polsko-bolszewickiej (1919-1920). Ukończył prawo na UW, a do 1945 r. był radcą prawnym ZAiKS-u, specjalizującym się w ochronie praw autorskich – to doświadczenie zaważyło na jego późniejszej precyzji językowej i szacunku dla rzemiosła literackiego. Po wojnie porzucił adwokaturę, decydując się na literaturę i przekład jako zawód. Zmarł 2 lipca 1966 r. w Warszawie.

2. Kalendarium najważniejszych dat

3. Bibliografia podmiotowa – przekrojowo

• Poezja dla dorosłych: Oblicza zmyślone (1926), Talizmany (1929), Trzeci krąg (1932), Piołun i obłok (1935).
• Poezja i proza dla dzieci: Tańcowała igła z nitką (1937), Kaczka dziwaczka (1939), Ptasie plotki (1946), Baśń o korsarzu Palemonie (1945), Przygody Pchły Szachrajki (1946), zbiory Brzechwa dzieciom (od 1953, liczne reedycje).
• Fantastyka / powieść baśniowa: trylogia o panu Kleksie – Akademia… (1946), Podróże… (1961), Tryumf… (1965).
• Przekłady z rosyjskiego: Puszkin, Jesienin, Majakowski; proza Ilfa i Pietrowa (Dwanaście krzeseł, Złote cielę). Łącznie ok. 90 woluminów translacji.

4. Poetyka i estetyka

 Motywy przewodnie wierszy dziecięcych

Anty-leń, anty-samochwała, „świat na opak” – Brzechwa celowo łamie logikę dorosłych, by uruchomić wyobraźnię dziecka; groteska staje się narzędziem wychowawczym, co budziło sprzeciw konserwatywnych pedagogów w latach 30.

 Poezja „dorosła” w świetle badań

Analizy wskazują pokrewieństwo z symbolistyczną wyobraźnią Bolesława Leśmiana (kuzyna poety): tematy snu, fantazmatu i granicy jawy / nieświadomości. Jednocześnie dostrzega się wpływ skamandrytów – gładka melodia, zmysłowa metaforyka. Współczesna krytyka rehabilituje te tomy po dekadach zapomnienia.

 Intertekstualność i metafora w cyklu „Pan Kleks”

Elwira Buszewicz dowodzi, że Brzechwa „zaszczepia” w tekście cytaty z Andersena i Collodiego, parodiuje gatunkowe konwencje baśni, a jednocześnie koduje aluzje do powojennej rzeczywistości szkolnej. Kleks jako mentor-trickster symbolizuje pedagogikę wyobraźni.

5. Kabaret, satyra i piosenka

Brzechwa pisał skecze i kuplety dla warszawskich teatrzyków Qui Pro Quo, Czarny Kot i Morskie Oko (1928-1939); niektóre teksty, np. „Żołnierz” czy „Na Wiśle fajnie”, przeszły do legendy kabaretu. Utwory te łączyły błyskotliwą puentę i elegancki dowcip, wpisując się w klimat stolicy drugiej Rzeczypospolitej.6666Wnioski dla społeczności szkolnej

6. Jan Brzechwa to patron, który uczy odwagi wyobraźni i przypomina, że śmiech może być bramą do wiedzy. Jego dorobek przekracza granice gatunków – od eleganckiego kabaretu, przez literaturę „nonsense”, po kunsztowny przekład. Włączanie jego tekstów w projekty dydaktyczne SP 9 pozwala:

• kształcić świadomość językową (rym, rytm, gra słów);
• rozwijać kompetencje kulturowe (baśń, intertekst, film);
• budować postawę etyczną opartą na empatii i krytycznym myśleniu.

Brzechwa pozostaje — zgodnie z własnym credo — poetą „na serio i na żarty”, którego spuścizna harmonijnie wspiera misję szkoły: „Rozbudzamy wyobraźnię – kształtujemy serca i umysły”.